وبلاگ
ملاسما چیست؟

ملاسما چیست؟
لک قهوه ای روی صورت دارید و نمیدونید چه کارش کنید؟ ملاسما چیست؟ یکی از علل شایع لک های قهوه ای صورت هست. ملاسما یک بیماری پوستی است که با لکههای قهوهای یا آبی-خاکستری یا لکههای کک و مک مانند مشخص میشود. اغلب به آن “ماسک بارداری” میگویند زیرا اغلب زنان باردار را تحت تأثیر قرار میدهد، اما فقط منحصر به خانم های باردار نیست. ملاسما به دلیل تولید بیش از حد سلولهایی ست که رنگ پوست شما را تشکیل میدهند. این بیماری شایع و بیضرر است و معمولاً پس از چند ماه محو میشود اما برخی از درمانها ممکن است در درمان سریع تر ملاسما کمک کننده باشند.
مرور کلی
ملاسما چیست و چه شکلی است؟
ملاسما چیست؟ مالاسما یک اختلال پوستی شایع است. به طور کلی، این کلمه به معنای “لکه سیاه” است. اگر ملاسما دارید، احتمالاً لکههای قهوهای روشن، قهوهای تیره و/یا آبی-خاکستری روی پوست خود دارید. این لکهها میتوانند به صورت لکههای صاف یا لکههای کک و مک مانند ظاهر شوند. نواحی که معمولاً تحت تأثیر قرار میگیرند شامل صورت، از جمله گونهها، لب فوقانی و پیشانی و همچنین ساعدها هستند. ملاسما گاهی اوقات “ماسک بارداری” نامیده میشود زیرا اغلب زنان باردار را تحت تأثیر قرار میدهد امام فقط منحصر به خانم های باردار نیست. ملاسما معمولاً به مرور زمان تیره و روشن میشود و اغلب در تابستان بدتر و در زمستان بهتر میشود.
نام دیگر و کمتر رایج ملاسما، کلوآسما (chloasma) است. اگرچه این اختلال کاملاً بیضرر است، اما به طور قابل درکی باعث میشود برخی افراد احساس خجالت کنند و اعتماد به نفس خود را از دست بدهند.
ملاسما چیست و بیشتر در کدام قسمت بدن رخ میدهد؟
ملاسما بیشتر روی گونهها، بینی، چانه، بالای لب فوقانی و پیشانی ظاهر میشود. گاهی اوقات روی بازوها، گردن و پشت نیز تأثیر میگذارد. در واقع، ملاسما میتواند هر قسمتی از پوست شما را که در معرض نور خورشید قرار میگیرد، تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل است که اکثر افراد مبتلا به ملاسما متوجه میشوند که علائم آنها در ماههای تابستان بدتر میشود.
ملاسما چیست و چقدر شایع است؟
ملاسما یک اختلال پوستی بسیار شایع است، به خصوص در بین زنان باردار. 15 تا 50 درصد از زنان باردار به آن مبتلا میشوند. بین 1.5 تا 33 درصد از جمعیت ممکن است به ملاسما مبتلا شوند و این اتفاق بیشتر در دوران باروری زنان رخ میدهد و به ندرت در دوران بلوغ اتفاق میافتد. معمولاً بین 20 تا 40 سالگی شروع میشود.
چه کسانی در معرض خطر ملاسما هستند؟
افراد با پوست روشنتر، کمتر از افرادی که پوست قهوهای تیرهتر دارند یا افرادی که به خوبی برنزه میشوند، به ملاسما مبتلا میشوند. زنان بیشتر از مردان به ملاسما مبتلا میشوند: حدود ۱۰٪ از کسانی که به ملاسما مبتلا میشوند، مرد و ۹۰٪ زن هستند. زنان باردار بیشتر از هر کس دیگری به ملاسما مبتلا میشوند. اگر از داروهای ضدبارداری خوراکی و هورمونها استفاده کنید، در معرض ایجاد ملاسما هستید.
حین ملاسما در پوست چه اتفاقی میافتد؟
پوست شما از سه لایه تشکیل شده است. لایه بیرونی اپیدرم، لایه میانی درم و عمیقترین لایه زیرجلدی است. این یک عضو است – بزرگترین عضو بدن – و حدود یک هفتم وزن بدن شما را تشکیل میدهد. پوست شما سد دفاعی شماست. از استخوانها، عضلات، اندامها و هر چیز دیگری در برابر سرما، میکروبها، نور خورشید، رطوبت، مواد سمی، آسیب و موارد دیگر محافظت میکند. همچنین به تنظیم دمای بدن، جلوگیری از کم آبی بدن و احساس گرما و سرما و لامسه کمک میکند.
اپیدرم شما حاوی سلولهایی به نام ملانوسیت است که رنگدانه ی تیره معروف به ملانین را ذخیره و تولید میکنند. در پاسخ به نور، گرما یا اشعه ماوراء بنفش یا با تحریک هورمونی، ملانوسیتها ملانین بیشتری تولید میکنند و به همین دلیل پوست شما تیره میشود.
چرا زنان در دوران بارداری به ملاسما مبتلا میشوند؟
زنان باردار سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون بیشتری دارند. تصور میشود این هورمونها در ملاسما نقش دارند. رنگ تیرهتر معمولاً پس از بارداری محو میشود.

ملاسما چیست
انواع ملاسما چیست؟
سه نوع ملاسما وجود دارد و آنها به عمق رنگدانه مربوط میشوند. میتوان از لامپ وود (Wood lamp) که نور سیاه ساطع میکند برای تعیین عمق رنگدانه استفاده کرد. این سه نوع عبارتند از:
- اپیدرمال: ملاسما اپیدرمال رنگ قهوهای تیره و حاشیهای کاملاً مشخص دارد، زیر نور سیاه واضح به نظر میرسد و گاهی اوقات به درمان خوب پاسخ میدهد.
- پوستی: ملاسما پوستی رنگ قهوهای روشن یا مایل به آبی دارد، حاشیهای تار دارد، زیر نور سیاه تفاوتی ندارد و به درمان خوب پاسخ نمیدهد.
- ملاسما مختلط: ملاسما مختلط که رایجترین نوع از این سه نوع است، هم لکههای مایل به آبی و هم قهوهای دارد، زیر نور سیاه الگویی مختلط نشان میدهد و تا حدودی به درمان پاسخ میدهد.
آیا ملاسما سرطانی است؟
ملاسما، نوعی سرطان، نشانه سرطان یا یک بیماری پوستی که “به” سرطان تبدیل میشود، نیست. با این حال، سرطانهای پوستی وجود دارند که ممکن است علایم ملاسما را تقلید کنند، بنابراین اغلب برای تأیید تشخیص صحیح، مراجعه به متخصص پوست توصیه میشود.
آیا ملاسما دائمی است؟
ملاسما معمولاً یک اختلال مزمن است. این بدان معناست که طولانی مدت (سه ماه یا بیشتر) است. برخی افراد سالها یا تمام عمر خود ملاسما دارند. برخی دیگر ممکن است فقط برای مدت کوتاهی، مانند دوران بارداری، ملاسما داشته باشند.
آیا ملاسما دردناک است؟
ملاسما بیضرر است. به هیچ وجه دردناک، خارشدار یا ناراحتکننده نیست.
علائم و علل ملاسما چیست؟
چه چیزی باعث ملاسما میشود؟
دو علت اصلی برای ملاسما وجود دارد:
- تابش: چه فرابنفش، چه نور مرئی و چه نور مادون قرمز (گرما)
- هورمونها
تابش فرابنفش و مادون قرمز خورشید در بدتر شدن ملاسما نقش کلیدی دارند. سایر علل احتمالی ملاسما عبارتند از:
داروهای ضد تشنج: داروهایی که از تشنج جلوگیری میکنند ممکن است علت ملاسما باشند. یک نمونه از داروهای ضد تشنج، کلوبازام است.
درمان ضد بارداری (کنترل بارداری): ملاسما در افرادی که از قرصهای ضد بارداری خوراکی حاوی استروژن و پروژسترون استفاده میکنند، مشاهده شده است.
استروژن/دی اتیل استیل بسترول: دی اتیل استیل بسترول نوعی مصنوعی (ساخته شده توسط انسان) از هورمون استروژن است. این هورمون اغلب در درمان سرطان پروستات استفاده میشود. باز هم، ارتباطی بین افزایش استروژن و ملاسما وجود دارد.
ژنتیک: حدود 33 تا 50 درصد از افراد مبتلا به ملاسما گزارش دادهاند که شخص دیگری در خانواده به آن مبتلا است. اکثر دوقلوهای همسان هر دو ملاسما دارند.
کم کاری تیروئید: وضعیتی که در آن تیروئید شما کم کار است.
صفحه نمایشهای LED: ملاسما ممکن است در اثر نورهای LED تلویزیون، لپ تاپ، تلفن همراه و تبلت شما ایجاد شود.
بارداری: مشخص نیست که چرا ملاسما یا همان “ماسک بارداری” برای زنان باردار اتفاق میافتد. با این حال، متخصصان این نظریه را مطرح میکنند که افزایش سطح استروژن، پروژسترون و هورمونهای تحریک کننده ملانوسیت در سه ماهه سوم بارداری در این امر نقش دارند.
هورمونها: هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون ممکن است در برخی افراد نقش داشته باشند. به زنان یائسه گاهی اوقات پروژسترون داده میشود و مشاهده شده است که دچار ملاسما میشوند.
آرایش (لوازم آرایشی): برخی از لوازم آرایشی میتوانند باعث واکنشی به نام واکنش فتوتوکسیک شوند.
داروهای فتوتوکسیک (داروهایی که شما را به نور خورشید حساس میکنند): این داروها شامل برخی از آنتیبیوتیکها مانند داکسی سایکلین و ماینوسایکلین، داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAIDs)، داروهای ادرارآور، رتینوئیدها (مانند راکوتان یا همان ایزوترتینوئین)، داروهای پایینآورنده قند خون، داروهای ضد روانپریشی و برخی داروهای دیگر میشوند.
محصولات مراقبت از پوست مانند فیس واش ها: اگر محصولی به طور کلی پوست شما را تحریک میکند، احتمالاً ملاسما را بدتر میکند.
صابونها: تصور میشود برخی از صابونهای معطر باعث ایجاد یا تشدید ملاسما میشوند.

ملاسما چیست
علائم ملاسما چیست؟
ملاسما باعث ایجاد لکههای قهوهای روشن، قهوهای تیره و/یا مایل به آبی یا لکههای کک و مک مانند روی پوست شما میشود. گاهی اوقات این لکهها میتوانند قرمز یا ملتهب شوند. ملاسما در شش نقطه یا ترکیبی از نقاط روی پوست شما ظاهر میشود:
بازویی: ملاسما روی شانهها و بازوهای شما ظاهر میشود.
مرکز صورت: ملاسما روی پیشانی، گونهها، بینی و لب بالایی شما ظاهر میشود.
طرح گونههای جانبی: ملاسما در هر دو گونه ظاهر میشود.
مالار (Malar): ملاسما روی گونهها و بینی شما ظاهر میشود.
آروارهای: ملاسما روی خط فک ظاهر میشود.
گردن: در افراد 50 سال یا بالاتر، ملاسما میتواند در تمام طرفین گردن ظاهر شود.
پزشک شما با اطمینان تصمیم خواهد گرفت که آیا شما ملاسما یا نوع دیگری از اختلال پوستی دارید یا خیر.
تاثیر غذاهای خاصی بر ملاسما چیست؟
در حال حاضر هیچ غذا یا نوشیدنی توسط متخصصان شناخته نشده است که مستقیماً باعث ایجاد، درمان یا بدتر شدن ملاسما شود. با این حال، برای حفظ سلامت کلی پوست خود، یک رژیم غذایی سالم برای پوست و سرشار از ویتامین D را امتحان کنید:
- شیر بادام
- تخم مرغ
- گوشت
- شیر
- قارچ
- ماهی چرب
- آب پرتقال
- ماست
اگر من ملاسما داشته باشم، آیا این به این معنی است که به بیماری تیروئید مبتلا خواهم شد؟
افراد مبتلا به ملاسما بیشتر احتمال دارد که بیماری تیروئید داشته باشند. پزشک شما ممکن است تیروئید شما را آزمایش کند.
تشخیص و آزمایشهای ملاسما چیست؟
متخصص پوست، پوست شما را برای تشخیص ملاسما معاینه میکنند. آنها از لامپ وود (یک نور سیاه) برای مشاهده تغییرات رنگ پوست شما استفاده میکنند. ممکن است تیروئید شما بررسی شود زیرا به نظر میرسد ارتباطی بین بیماری تیروئید و ملاسما وجود دارد.
ملاسما گاهی اوقات میتواند با سایر بیماریهای پوستی اشتباه گرفته شود. برای تشخیص تفاوت بین بیماریهای پوستی، پزشک شما ممکن است بیوپسی انجام دهد، که در آن یک قطعه کوچک از پوست شما برداشته شده و بررسی میشود. بیوپسی یک روش سریع و ایمن است که به طور معمول در طول یک مراجعه معمولی به مطب پزشک شما انجام میشود. بیماریهای پوستی که معمولاً با ملاسما اشتباه گرفته میشوند عبارتند از:
- لیکن پلان اکتینیک و لیکن پلان
- رنگدانههای ناشی از دارو
- هیپوملانوز گوتات
- اکرونوز اگزوژن (exogenous ochronosis) ناشی از هیدروکینون
- لنتیگو (لکههای پیری)
- پیگمانتاسیون پس از التهاب (Post-inflammatory pigmentation)
اگر ملاسما دارید، نتایج بیوپسی معمولاً موارد زیر را نشان میدهد:
- ملانوسیتهای رنگدانهای دندریتیک (شاخهدار)
- ملانین در کراتینوسیتهای پایه و سوپرابازال.
- ملانین در درم درون ملانوفاژها
- الاستوز خورشیدی و تکهتکه شدن الیاف الاستیک

ملاسما چیست
پزشک من چه سوالاتی ممکن است برای تشخیص ملاسما بپرسد؟
- چه زمانی تغییر رنگ پوست خود را مشاهده کردید؟
- تغییر رنگها در کجای بدن شما قرار دارند؟
- آیا سابقه ملاسما در خانواده شما وجود دارد؟
- آیا باردار هستید؟
- از چه صابونهایی استفاده میکنید؟
- از چه لوازم آرایشی/آرایشی استفاده میکنید؟
- آیا اختلالات پوستی دیگری دارید؟
آیا ملاسما میتواند روی پوست برجسته شود؟
ملاسما معمولاً صاف است. اگر در مورد نوع دیگری از اختلال پوستی نگرانی دارید، به پزشک خود مراجعه کنید.
آیا ملاسما میتواند یک شبه ظاهر شود؟
خیر. ملاسما به آرامی در طول هفتهها یا ماهها ظاهر میشود.
آیا کک و مک نوعی ملاسما است؟
لکههای ملاسما گاهی اوقات میتوانند با کک و مک اشتباه گرفته شوند، اما آنها یک بیماری پوستی نیستند.
آیا لکههای پیری/لکههای خورشیدی/لکههای کبدی ملاسما هستند؟
آنها میتوانند شبیه به هم باشند! اما، لکههای ملاسما تقریباً همیشه بزرگتر از چیزی هستند که ما لکههای پیری، لکههای خورشیدی یا لکههای کبدی مینامیم. اگر نگران بیماری دیگری هستید، از پزشک خود بپرسید.
مدیریت و درمان ملاسما چیست؟
درمان ملاسما چیست؟
درمان ملاسما دشوار است. برای تعیین یک برنامه درمانی، پزشک شما ابتدا باید علت احتمالی ملاسما را تشخیص دهد. آیا نور خورشید است؟ قرص ضدبارداری؟ ژنتیک؟ صابون؟ زمان زیاد در مقابل صفحه نمایش؟ یا دلایل دیگر؟
بسته به فرد و دلیل ایجاد کننده ی ملاسما، ملاسما ممکن است خود به خود از بین برود، یا ممکن است دائمی باشد یا ممکن است ظرف چند ماه به درمان پاسخ دهد. اکثر موارد ملاسما با گذشت زمان و به خصوص با محافظت خوب در برابر نور خورشید و سایر منابع نور، محو میشوند.
متاسفانه، هیچ درمان قطعی وجود ندارد که به طور خودکار ملاسما را ناپدید کند.
اگر ملاسما دارید، حتماً از موارد زیر اجتناب کنید:
- داروهای هورمونی، به ویژه آنهایی که شامل استروژن هستند (مگر اینکه به دلیل بیماری زمینه ای که دارید مجبور باشید داروهای هورمونی را مصرف کنید)
- قرصهای ضدبارداری خوراکی که حاوی استروژن و پروژسترون هستند (مگر اینکه به دلیل بیماری زمینه ای که دارید مجبور باشید داروهای ضد بارداری را مصرف کنید)
- نور LED تلویزیون، لپتاپ، تلفن همراه و تبلت شما
- آرایشی که پوست شما را تحریک میکند
- صابونهای معطر
- محصولات مراقبت از پوست که پوست شما را تحریک میکنند
- تختهای برنزه کننده
- اپیلاسیون، که میتواند ملاسما را تشدید کند
آیا ملاسما میتواند خود به خود از بین برود؟
بله، ممکن است ملاسما ظرف چند ماه خود به خود از بین برود. با این حال، در دوران بارداری یا در حین مصرف داروهای ضدبارداری هورمونی بعید است که از بین برود. اقدامات پیشگیرانهای مانند اجتناب از نور خورشید را انجام دهید تا از بدتر شدن ملاسما جلوگیری شود یا اگر از بین رفت، از بازگشت آن جلوگیری کنید. ملاسما میتواند برگردد.
ملاسما چیست و چگونه درمان میشود؟ چه داروهایی کمک میکنند؟
اولین کاری که برای درمان ملاسما باید انجام دهید این است که مطمئن شوید بدتر نمیشود. این کار را با اجتناب از آفتاب، سولاریوم، صفحه نمایشهای LED، صابونهای تحریککننده و قرصهای ضدبارداری حاوی هورمون انجام دهید. اگر در معرض آفتاب هستید، حتماً از کرم ضد آفتاب با SPF 30-50 هر دو ساعت یکبار و همچنین کلاه لبه پهن استفاده کنید. این مراحل ممکن است از بدتر شدن ملاسما جلوگیری کند.
دومین راه، داروهای موضعی است. درمان موضعی با استفاده از مهارکنندههای تیروزیناز با متوقف کردن تشکیل ملانین (رنگ تیره) از تشکیل رنگدانههای جدید جلوگیری میکند. نمونههایی از مهارکنندههای تیروزیناز و سایر انواع عوامل مفید عبارتند از:
- آزلائیک اسید (آزلادرم): این کرم دو بار در روز استفاده میشود. استفاده از آن برای زنان باردار بیخطر است.
- سیستامین: یک مطالعه کوچک روی ۵۰ نفر نشان داد که کرم سیستامین مؤثرتر از دارونما است.
- هیدروکورتیزون (یک کورتیکواستروئید موضعی): هیدروکورتیزون به محو شدن رنگ ناشی از ملاسما کمک میکند. همچنین میتواند احتمال درماتیت ناشی از سایر عوامل را کاهش دهد.
- هیدروکینون: این دارو به صورت کرم استفاده میشود. به مدت دو تا چهار ماه، شبها مستقیماً روی لکههای ملاسما قرار میگیرد.
- عصاره سویا: تصور میشود عصاره سویا انتقال رنگ از ملانوسیتها به سلولهای پوست را کاهش میدهد.
- آلفا هیدروکسی اسید (AHA) موضعی: رنگدانههای اپیدرمی را میتوان با آلفا هیدروکسی اسید موضعی لایهبرداری کرد. این کرم یا لایهبردار شیمیایی، پوست سطحی را از بین میبرد.
- ترانکزامیک اسید: ترانگزامیک اسید به فرم کرم و داروی خوراکی موجود است. حتما قبل استفاده از فرم خوراکی با پزشک مشورت بفرمایید.
- ترتینوئین: این دارو یک رتینوئید موضعی است. مؤثر است، اما میتواند باعث درماتیت شود و نباید در دوران بارداری استفاده شود.
- ترکیب هیدروکینون، ترتینوئین و یک استروئید موضعیمتوسط (مثل ژانولوما)، بهترین تأثیر را بر ملاسما داشته است.






سایر عواملی که برای بهبود ملاسما در حال مطالعه هستند عبارتند از:
- اسید آسکوربیک (ویتامین سی)
- آربوتین
- گلوتاتیون
- اسید کوجیک یا دی پالمیتات اسید کوجیک
- عصاره شیرین بیان
- مکوئینول
- رِزوِراترول
- سولفات روی

ملاسما چیست
عوارض جانبی این داروها چیست؟
درماتیت (التهاب پوست) یکی از عوارض جانبی هیدروکینون و ترتینوئین است. کرم، لوسیون یا ژل آزلائیک میتواند باعث سوزش شود. همیشه مراقب هرگونه واکنش آلرژیک باشید. تمام عوارض جانبی را به پزشک خود گزارش دهید. ممکن است برای جلوگیری از عوارض جانبی، استفاده از داروی دیگری برای شما مناسب باشد.
لایهبرداری شیمیایی و لیزر ممکن است باعث از بین رفتن لایههای سطحی پوست، ایجاد هایپرپیگمانتاسیون پس از عمل (post-procedure hyperpigmentation) و ایجاد اسکارهای هایپرتروفیک شود.
چه مدت طول میکشد تا داروها برای ملاسما اثر کنند؟
بستگی به فرد و داروی مورد استفاده دارد. ملاسما میتواند به درمان پاسخ کندی بدهد. عوامل ذکر شده در بالا به ندرت تمام ملاسما را ریشهکن میکنند.
آیا روشی وجود دارد که بتواند به ملاسما کمک کند؟
درمان موضعی تنها گزینه شما نیست. برخی از روشهایی وجود دارد که متخصص پوست شما میتواند برای بهبود ملاسما انجام دهد:
- لایهبرداری شیمیایی: در این روش، متخصص پوست شما یک ماده شیمیایی روی پوست شما قرار میدهد که ممکن است باعث لایهبرداری شود. پوستی که بازسازی میشود صافتر و یکدستتر هست.
- روشهای مبتنی بر نور مانند نور شدید پالس دار، لیزرهای غیرتخریبی فرکشنال و لیزرهای کیوسوئیچ با شدت کم.
برای ملاسما در بارداری چه کار کنم؟
احتمالاً ملاسما پس از پایان بارداری از بین خواهد رفت. اگر اینطور نشد، گزینههای درمانی را با پزشک خود دنبال کنید. در دوران بارداری، مراقب باشید که فقط از درمانهای موضعی و خوراکی که برای زنان باردار تأیید شدهاند استفاده کنید. به عنوان مثال استفاده از هیدرکینون و ترتینوئین در بارداری ممنوع است.
چه ویتامینهایی را میتوانم برای کمک به رفع ملاسما مصرف کنم؟
ویتامین D به طور کلی به سلامت پوست شما کمک میکند. پزشک شما ممکن است سطح ویتامین D شما را آزمایش کند تا مطمئن شود که به اندازه کافی از غذاهای سرشار از ویتامین D مانند گوشت، غلات، ماهیهای چرب و تخم مرغ دریافت میکنید. همچنین میتوانید مکمل ویتامین D مصرف کنید. با 1000 تا 2000 واحد بینالمللی (IU) در روز شروع کنید.
سخن پایانی ملاسما چیست؟
ملاسما شایع و بیضرر است، اما میتواند آزاردهنده باشد. اگر در مورد آن احساس خجالت میکنید، این اختلال پوستی میتواند بر زندگی اجتماعی شما تأثیر بگذارد. اما اینطور نیست که مجبور باشید فقط “با آن زندگی کنید” زیرا گزینههای درمانی وجود دارد که به شما کمک میکنند اما باید صبر داشته باشید! درمان های ملاسما شامل موارد روبرو ست: کرم های موضعی حاوی آزلائیک اسید، هیدروکینون، ترتینوئین، هیدروکورتیزون، ترانگزامیک اسید، آلفا هیدروکسی اسید (AHA)، سیستامین و … . قبل استفاده از این موارد با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید. اگر باردار هستید قبل استفاده از هرگونه کرم درمانی برای ملاسما یا حتی کرم های بهداشتی ضد لک با پزشک یا داروساز خود مشورت بفرمایید. مثل همیشه پیشگیری بهتر از درمان است اقدامات پیشگیرانهای وجود دارد که میتوانید انجام دهید من جمله محافظت از پوست خود در برابر نور آفتاب.








